aaaaa


GENEL BİLGİLER

Çeşit Kurum Dışı Devam Sonuçlanan Proje
Proje Türü TÜBİTAK - TÜBİTAK COST
Başlangıç Tarihi 15.10.2015 Bitiş Tarihi 1.12.2015

TÜRKÇE

Proje Adı Vegetatif Filtre Şeridi Uygulamasının Mısırda Kullanılan Rimsulfuron ve Nicosulfuron’un Ani Yağışlarla Taşınmasına Etkisi Kurumu Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü
Bütçe 276.000
Özet İçinde yer aldığı iklim kuşağı nedeniyle ülkemiz 6 yıllık dönemlerde orta, 18 yıllık dönemlerde ise şiddetli kuraklık yaşamaktadır. Bu kuraklık periyodları iklim değişikliğinin bir sonucu olan sıcaklık artışları ve yağış rejimindeki düzensizliklerle birleşince kalıcı organik kirleticilerin su kaynakları üzerindeki baskısı artmaktadır. Kalıcı organik kirleticiler içerisinde herbisitler, hem kullanım miktarları hem de toprakta uzun süre kalabilmeleri nedeniyle tehlikeli pestisit gruplarının başında gelmektedir. Gıda, yem ve sanayi hammaddesi olarak üretimi yapılan mısırda sorun olan yabancı otların kontrolü ağırlıklı olarak herbisit kullanımı ile sağlanmaktadır. Mısır üretim alanlarında en çok kullanılan herbisit gruplarından biri sulfonylurea grubudur. Bu herbisitler sorun olan pek çok yabancı otu kontrol ettikleri için tercih edilseler de ani yağışlardan kaynaklanan yüzey sürüklenmesi ve infiltrasyon ile su kaynaklarına karışabilirler. Su kaynaklarına karışan bu herbisitler su kalitesini düşürür ve su ekosistemlerine zarar verir. Bir sıcak iklim bitkisi olan mısır, üretim tekniği itibarıyla geniş sıra arasına ekilir ve düzenli sulama ister. Geniş sıra arası bırakılması ve sık sulama sonucunda tarla kapasitesinin yüksek olması nedeniyle şiddetli ani yağışlar mısır alanlarında kullanılan herbisitlerin yüzey sürüklenmesi ile su kaynaklarına taşınmasına neden olabilmektedir. Bu projede mısırda kullanılan sulfonylurea grubundan rimsulfuron ve nicosulfuron’un şiddetli ani yağışların oluşturacağı yüzey sürüklenmesi ile taşınma potansiyellerinin belirlenmesi, taşınan bu herbisitlerin su kaynaklarına ulaşmadan vegetatif filtre şeritleri ile azaltılması ve bu herbisitlerin topraktaki kalıcılık durumlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. VFSMOD-W modeli kullanılarak vegetatif filtre şeridinin etkinliğinin tahmin edilmesi ve saha çalışmasından elde edilecek verilerle modelin doğrulamasının yapılarak rimsulfuron ve nicosulfuron için ülkemizde kullanılabilirliğinin belirlenmesi projenin diğer bir amacıdır. Herbisitlerin yüzey sürüklenmesi ile su kaynaklarına karışmasının azaltılması veya engellenmesi amacıyla; dünyada birçok ülkede tarım teşkilatlarınca tavsiye edilen, bazı ülkelerce kullanımı zorunlu hale getirilen vegetatif filtre şeritleri konusunda ülkemizde yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Birçok herbisit grubunun yüzey sürüklenmesi ile su kaynaklarına karışma riskleri belirlenmiş ve bu risklerin azaltılması için oluşturulacak vegetatif filtre şeritlerinin özellikleri, yapısı ve kullanımı konusunda araştırmalar yapılmıştır. Ancak sulfonylurea grubu herbisitlerin yüzey sürüklenmesi potansiyellerinin belirlenmesi ve sürüklenecek miktarın düşürülmesi için oluşturulacak vegetatif filtre şeritlerinin etkinlikleri konusunda ülkemizde ve diğer ülkelerde yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Dar yapraklı bitki türleri vegetatif filtre şeritlerinde yaygın olarak kullanılmakta olup sulfonylurea grubu herbisitlere toleranslı imi-tolerant ayçiçeği türlerinin bu bitkilerle beraber vegetatif filtre şeridinde kullanımı konusunda yapılmış bir çalışmaya da rastlanılmamıştır. Proje, bu yönleri ile hem ülkemiz hem de dünya için oldukça özgün bir çalışma olacaktır. Vegetatif filtre şeritlerinde kullanılacak rimsulfuron ve nicosulfuron’ a tolerant dar yapraklı bitki türlerinin belirlenmesi için fide bioassayleri yapılacaktır. Seçilecek bitkilerin herbisiti tutma potansiyelleri yapılacak sürüklenme simülatörü yardımıyla laboratuvar ortamında belirlenecektir. Arazi çalışmalarında ise vegetatif filtre şeritleri kurulduktan sonra parsellere tavsiye dozunda herbisit uygulanacak ve 24 saat sonra mısır ekili parsellere yüzey sürüklenmesi oluşturmak için yağmur simülasyonu yapılacaktır. Oluşturulan yüzey sürüklenmesi ve bu simülasyondan sonra üretim sezonu sonuna kadar oluşacak yağışlar ile taşınan herbisit miktarları ve denemelerden önce kurulan vegetatif filtre şeritlerinin tuttuğu herbisit miktarları kromotografik yöntemlerle belirlenecektir. Herbisit uygulanan alanlarda rimsulfuron ve nicosulfuron’un parçalanma süreleri üssel parçalanma modeli ile belirlenecek ve toprakta yarılanma süreleri (DT50) first order kinetic ile hesaplanacaktır. Topraktaki herbisit konsantrasyonlarını belirlemek amacıyla bioassay yöntemleri kullanılacaktır. Vegetatif filtre şeridine ekilen dar yapraklı bitki türlerinin etkinliğinin tahmini için geliştirilen VFSMOD-W modeli kullanılacaktır. Rimsulfuron ve nicosulfuron’un dar yapraklı bitkilerle oluşturulan şeritlerdeki tutulma oranları hesaplanacak ve arazi çalışmasından elde edilen verilerle modelin doğrulaması yapılacaktır. Bu proje, ülkemizde herbisitlerin yüzey sürüklenmesinin belirlenmesi ve su kaynaklarına karışmasının engellenmesi amacıyla vegetatif filtre şeridi uygulaması konusundaki ilk çalışma olacaktır. Bu çalışma ile mısırda kullanılan rimsulfuron ve nicosulfuron’ un ülkemiz koşullarında yüzey sürüklenmesi yoluyla su kaynaklarına taşınma potansiyelleri, uygulandıkları alanda parçalanma süreleri ve yer altı su kaynaklarına süzünme (leaching) yoluyla karışma potansiyelleri belirlenmiş olacaktır. Vegetatif filtre şeritlerinin etkinliği, bu şeritlerin sağladığı fayda hazırlanacak eğitim videosu ile çiftçilerle paylaşılacak ve sonuçlar uygulama kuruluşlarıyla paylaşılacaktır. Projenin temel hedefi olan yüzey su kaynaklarına karışan herbisit miktarının azaltılması ile yüzey sularındaki kalite kayıpları ve su ekosistemlerindeki bozulma azaltılacaktır.


Kurum İçi Kişiler

Kişi Görevi
tansel.serim Lider
unal.asav Yardımcı Araştırmacı
pelin.aksu Yardımcı Araştırmacı
nuran.yigit Yardımcı Araştırmacı
istem.turktemel Yardımcı Araştırmacı

Kurum Dışı Kişiler

Adı Soyadı Görevi

Ekler

Dosya Adı